Yurt dışına e-Arşiv fatura: hizmet ihracatı adım adım (2026)

Yurt dışındaki bir müşteriye verdiğin hizmetin faturasını GİB e-Arşiv Portalı'ndan kesersin: fatura tipini "İstisna" seçersin, para birimini USD ya da EUR yaparsın, KDV oranını yüzde 0 bırakırsın ve not alanına "302 - 11/1-a Hizmet ihracatı" istisna kodunu yazarsın. Hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapıldıysa ve müşteri ondan yurt dışında faydalanıyorsa, KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesine göre faturada KDV hesaplanmaz.

Aşağıda hangi işin hizmet ihracatı sayıldığını, portalda her alana ne yazacağını, 302 kodunun ne anlama geldiğini ve fatura sonrası beyanı bulacaksın. Örnek boyunca ABD'deki bir müşterisine yazılım geliştirme hizmeti veren ve dolarla fatura kesen bir şahıs şirketini kullanıyoruz.

Hizmet ihracatı sayılması için iki şart

KDV Kanunu 11/1-a maddesi "yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetleri" KDV'den istisna tutar. Aynı Kanunun 12/2 maddesi iki şart koyar, ikisi birlikte sağlanmalıdır:

1. Hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılmalı. Yurt dışındaki müşteri, ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcıdır.
2. Hizmetten yurt dışında faydalanılmalı. KDV Genel Uygulama Tebliği (II/A-2) bunu şöyle açıklar: hizmet, müşterinin yurt dışındaki iş, işlem ve faaliyetleriyle ilgili olmalı, Türkiye'deki faaliyetleriyle ilgisi olmamalı.

Tebliğ, hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapıldığının o müşteri adına düzenlenen faturayla belgelendiğini de söyler. Yani fatura, müşterinin kendi adına ve yurt dışındaki adresine kesilir.

Bir not: serbest meslek kazancı elde edenler mesleki işleri için fatura değil serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenler. Bu yazı fatura kesenler, yani şahıs şirketleri ve şirketler içindir.

e-Arşiv mi, e-Fatura mı?

Hizmet ihracatının faturası e-Arşiv olarak kesilir. 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (IV.2.1) e-Fatura'yı, iki tarafın da e-Fatura uygulamasına kayıtlı olduğu işlemler için ister; e-Fatura'ya kayıtlı olmayanlara kesilen fatura e-Arşiv'dir. Yurt dışındaki müşterin bu sisteme kayıtlı değildir.

Mal ihracatı ise farklıdır. Aynı Tebliğ (IV.1.7.1), e-Fatura'ya kayıtlı mükelleflerin mal ihracatı faturalarını e-Fatura olarak (gümrük süreciyle birlikte) düzenlemesini ister. Bu yazı yalnızca hizmet ihracatını anlatır.

2026'da hangi faturaların e-Arşiv olarak kesilmesi gerektiği için e-Arşiv fatura nasıl kesilir? yazısındaki 2026 bölümüne bak.

Başlamadan önce hazırla

• Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodun ve şifren, GİB'de kayıtlı cep telefonun (onay SMS'i buraya gelir).
• Müşterinin tam unvanı ve yurt dışındaki adresi (şehir ve ülke dahil).
• Hizmetin adı, tutarı ve para birimi (USD, EUR).
• Faturanın tarihindeki TCMB döviz alış kuru. Hangi günün kurunu alacağın ayrı bir yazıda.
• Hizmetin bittiği tarih. VUK 231/5'e göre fatura, hizmetin yapıldığı tarihten başlayarak en geç 7 gün içinde düzenlenir; süresinde kesilmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.

Adım adım: yurt dışındaki müşteriye e-Arşiv fatura

Portalın genel adımları (giriş, taslak, SMS onayı) e-Arşiv fatura nasıl kesilir? yazısında ekran ekran anlatılıyor. Burada yalnızca yurt dışı faturasında farklı olan alanlar var. Menü ve alan adları GİB'in e-Arşiv Portalı fatura düzenleme kılavuzundan alınmıştır.

1. Fatura oluşturma ekranını aç

earsivportal.efatura.gov.tr adresinden gir, "e-Arşiv Portal"ı seç. Sol menüde "Belge İşlemleri" altında "5000/30.000 TL Fatura Oluştur"u aç (portal sürümüne göre adı değişebilir; adında "Fatura Oluştur" geçen seçeneği ara).

2. Fatura tipini "İstisna" seç

"Fatura Bilgileri" tablosunda iki alanı sen doldurursun: "Fatura Tipi" ve "Döviz-TL kur". Fatura Tipi listesinden "İstisna"yı seç. Satış tipiyle yüzde 0 KDV'li fatura kesmek hizmet ihracatı için yanlıştır.

3. Para birimini ve kuru gir

Para birimini USD ya da EUR yap. "Döviz-TL kur" alanına faturanın tarihindeki TCMB döviz alış kurunu yaz.

VUK 215/2-a'ya göre belgeler yabancı para ile düzenlenebilir. Yurt içindeki müşteride Türk lirası karşılığını göstermek şarttır, ama "yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı aranmaz." GİB de bu faturaların yalnızca döviz tutarıyla ya da döviz ile birlikte TL karşılığı gösterilerek kesilebileceğini söyler (özelge, 17.05.2023). Kayıtlarına ise fatura tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla TL olarak geçersin.

4. Alıcıyı yaz

• VKN/TCKN: Portal bu alanı zorunlu tutar. Yurt dışındaki müşterinin Türkiye'de vergi numarası yoksa alana genellikle 10 tane 2 yazılır: 2222222222. GİB, yurt dışı mukimi müşterinin Türkiye'de mükellefiyeti yoksa faturada vergi kimlik numarası ve vergi dairesi bilgisinin zorunlu olmadığını belirtmiştir (özelge, 03.02.2023); Defter-Beyan Sistemi'nde yurt dışı hizmet satışı için bu alana "10 adet 2" girilebileceğini de açıkça yazmıştır (özelge, 18.12.2020).
• Unvan: VKN alanını doldurduğunda unvanı tam yazmak zorunludur. "Acme Inc." gibi, sözleşmedeki ve müşterinin kendi faturalarındaki adıyla yaz.
• Adres: Müşterinin yurt dışındaki adresini, şehir ve ülkesiyle yaz. Vergi dairesi alanı yurt dışındaki müşteri için boş kalabilir.

5. Hizmet satırını ekle

"Mal/Hizmet Bilgileri" bölümünde "Satır Ekle"ye bas. Hizmetin adını açık yaz ("Software development services, October 2026" gibi; Türkçe karşılığını da ekleyebilirsin). Miktar, birim ve döviz cinsinden birim fiyatı gir. KDV oranını yüzde 0 yap.

6. Not alanına istisna kodunu ve gerekçesini yaz

GİB kılavuzuna göre e-Arşiv Portalı'nda, e-Fatura Portalı'ndaki gibi bir kod listesi açılmaz: "ihracat fatura için istisna tipi seçilir, fatura üzerinde kullanılacak kodlar açıklama alanına eklenir." Not alanına şunu yazabilirsin:

302 - 11/1-a Hizmet ihracatı. Bu fatura 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi uyarınca hizmet ihracatı kapsamında KDV'den istisnadır.

İstersen banka bilgilerini (IBAN, SWIFT) de nota ekle; yurt dışındaki müşteri ödemeyi buna göre yapar.

7. Oluştur, SMS ile onayla, gönder

"Oluştur"a bas; fatura taslak olur. Taslaklar ekranında faturayı seç, "GİB İmza" ile telefonuna gelen 6 haneli şifreyi gir ve onayla. Onaylı faturayı "İndir" ile zip olarak al ve müşterine e-posta ile gönder. Onaylanmamış taslak fatura sayılmaz.

Hizmet ihracatı istisna kodu: 302 (KDV 11/1-a)

Hizmet ihracatının istisna kodu 302'dir. GİB'in UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunda (sürüm 1.31) "302 - 11/1-a Hizmet İhracatı" olarak geçer. Aynı kod, KDV beyannamesinde hizmet ihracatını bildirdiğin satırın numarasıdır.

Portalda ne seçeceksin, kısaca:

• Fatura Tipi: İstisna.
• KDV oranı: yüzde 0.
• Not alanı: "302 - 11/1-a Hizmet ihracatı" ve istisnanın gerekçesi (yukarıdaki cümle).

Kod faturada doğru olsa da istisnayı asıl doğuran şey iki şarttır: müşteri yurt dışında olmalı ve hizmetten yurt dışında faydalanmalı. Bu şartlar yoksa 302 yazmak işi istisna yapmaz; KDV hesaplanması gerekir.

Fatura kestikten sonra: 302 ile beyan

KDV Genel Uygulama Tebliği (II/A-2.2) beyanı şöyle tarif eder:

• İstisna, hizmetin tamamlandığı dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesi ile bildirilir.
• Beyannamede "İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" sekmesindeki "Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler" tablosunda 302 kodlu satır kullanılır. "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa hizmetin bedeli yazılır. İade istemiyorsan "Yüklenilen KDV" alanına 0 yazılır.
• Faturaların onaylı fotokopileri ya da listesi, beyanname verme süresi içinde bir dilekçe ekinde verilir.
• Beyan için paranın Türkiye'ye geldiğini gösteren belge şart değildir. KDV iadesi isteyeceksen ise bedelin döviz olarak Türkiye'ye gelmesi gerekir; faturada TL karşılığını gösterdiysen, bedelin TL olarak geldiğini gösteren belgeyle de iade alınabilir.

Beyannameyi mali müşavirin veriyorsa ona her ay hizmet ihracatı faturalarının listesini ilet.

Örnek: ABD'deki müşteriye 2.000 USD fatura

Bir şahıs şirketi, ABD'deki Acme Inc. için ekim ayında yazılım geliştirdi ve 2 Kasım 2026'da 2.000 USD'lik fatura kesiyor.

Kur rakamı bir örnektir; kendi faturanda faturanın tarihine göre güncel kuru TCMB sayfasından al. Hafta sonu ve tatil günlerinde yeni kur belirlenmez; 2 Kasım pazartesi sabahı en son açıklanan kur 30 Ekim cuma kuruydu. Böyle günlerde hangi kurun alınacağı fatura kuru yazısında anlatılıyor.

Gelir vergisi tarafı: yüzde 80 indirim

KDV istisnasından ayrı olarak, bazı hizmet ihracatı kazançlarına gelir ve kurumlar vergisinde indirim var. Gelir Vergisi Kanunu 89/13 ve Kurumlar Vergisi Kanunu 10/1-ğ'ye göre, Türkiye'de yerleşmiş olmayanlara Türkiye'den verilen ve yalnızca yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, veri analizi gibi hizmetlerden elde edilen kazancın yüzde 80'i matrahtan indirilir. Şartlar:

• Hizmet bu kanunlarda sayılan alanlardan biri olmalı.
• Fatura yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmeli.
• Kazancın tamamı, yıllık beyanname verme tarihine kadar Türkiye'ye getirilmeli.

Oran 7491 sayılı Kanunla yüzde 50'den yüzde 80'e çıktı. Hangi faaliyetin kapsama girdiğini mali müşavirinle netleştir.

Sık yapılan hatalar

• Satış tipiyle yüzde 0 KDV. Tipi İstisna seç, kodu ve gerekçeyi nota yaz.
• Kodu hiç yazmamak. Portal sana kod sormaz; not alanını boş bırakırsan faturada istisnanın dayanağı görünmez.
• Türkiye'de faydalanılan hizmete istisna uygulamak. Yurt dışındaki firma için Türkiye'de müşteri bulmak ya da danışmanlık yapmak hizmet ihracatı sayılmayabilir (Tebliğ, Örnek 4).
• Yanlış kur. Satış kurunu değil, TCMB döviz alış kurunu kullan.
• 7 günü kaçırmak. Aylık çalışıyorsan ay sonunda hizmet biter; faturayı 7 gün içinde kes.
• Beyanı unutmak. Fatura kesmek istisnayı beyan etmek demek değildir; 302 satırı ve dilekçe ayrıca gerekir.
• Onaydan sonra düzeltmeye çalışmak. Onaylı faturayı ancak iptal edebilirsin: e-Arşiv fatura nasıl iptal edilir?

Bunu her ay yapıyorsan

Portal yurt dışındaki müşteriyi, istisna kodunu ve kuru hatırlamaz; her ay aynı formu baştan doldurursun. Angaria bu işi Mac'inden yapmanı sağlar: müşteriyi kaydeder, kuru TCMB'den alır, geçen ayın faturasını "Tekrar kes" ile bugünün tarihiyle açar ve müşterine gönderebileceğin İngilizce ya da iki dilli bir PDF kopya hazırlar. Fatura yine GİB'de, senin hesabınla kesilir ve SMS şifren olmadan onaylanmaz. Angaria e-Fatura, e-İhracat ya da e-SMM kesmez.

Sık sorulan sorular

Yurt dışına fatura keserken vergi numarası alanına ne yazılır?

Portal VKN/TCKN alanını zorunlu tutar. Yurt dışındaki müşterinin Türkiye'de vergi numarası yoksa alana genellikle 2222222222 (10 tane 2) yazılır. GİB, Türkiye'de mükellefiyeti olmayan yurt dışı müşteri için faturada vergi numarası ve vergi dairesi göstermenin zorunlu olmadığını belirtmiştir. Unvanı ve yurt dışındaki adresi tam yaz.

Hizmet ihracatı faturası TL olarak kesilebilir mi?

Evet. Fatura TL, USD ya da EUR olabilir. VUK 215'e göre yurt dışındaki müşteriye kesilen döviz faturada TL karşılığı göstermek zorunlu değildir, istersen gösterebilirsin. Hangi para biriminde kesersen kes, kayıtlara TL olarak, fatura tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla geçer.

Hizmet ihracatı istisna kodu nedir?

302'dir: "11/1-a Hizmet İhracatı." e-Arşiv Portalı'nda fatura tipini İstisna seçip kodu not alanına yazarsın, çünkü portal kod listesi açmaz. Aynı numara KDV beyannamesindeki hizmet ihracatı satırıdır.

Yurt dışına kestiğim faturada KDV var mı?

Hizmet yurt dışındaki müşteri için yapıldıysa ve müşteri ondan yurt dışında faydalanıyorsa KDV yoktur, oran yüzde 0'dır. Bu iki şarttan biri yoksa, örneğin hizmetten Türkiye'de faydalanılıyorsa, genel hükümlere göre KDV hesaplanır.

Para Türkiye'ye gelmeden istisnayı beyan edebilir miyim?

Evet. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre istisnanın beyanı için bedelin Türkiye'ye getirildiğini gösteren belge şart değildir. Yüklenilen KDV'nin iadesini istiyorsan bedelin döviz olarak Türkiye'ye gelmesi gerekir. Gelir vergisindeki yüzde 80 indirim için de kazancın beyanname tarihine kadar Türkiye'ye getirilmesi şarttır.

---

Bu yazı genel bilgi içindir. Hizmetinin istisna kapsamına girip girmediği gibi kendi durumuna özel sorular için mali müşavirine danış.